Het boek Dierenwelzijn, de wet en natuurlijk gedrag (2021) biedt een overzicht van de stand van zaken in het wetenschappelijk onderzoek naar kippen, varkens, koeien, konijnen en paarden.

Uit al dat onderzoek komt naar voren dat deze dieren zeer complexe wezens zijn. Binnen bestaande houderij- en huisvestingsystemen komen deze dieren ernstig tekort. Gidsen voor Goede Praktijken, houderijrichtlijnen of keurmerken zoals Beter Leven van de Dierenbescherming leveren onvoldoende welzijnswinst op.

De auteur, Jinke Hesterman, ziet in de praktijk allerlei alternatieven voor huidige houderijsystemen opkomen. Ze pleit voor een grondige herziening van de Wet dieren. Uitvoering, naleving en handhaving hebben baat bij een eenduidige uitleg van begrippen en een nadere invulling van open normen.

Amendement Vestering

Aanleiding voor het schrijven Dierenwelzijn, de wet en natuurlijk gedrag was het zogeheten amendement Vestering, dat in 2021 door de Tweede en Eerste Kamer is aangenomen. ”Het had wel iets van een overval. Terwijl de belangenbehartigers van de veehouderij zich blindstaarden op een miljardenplan ter bestrijding van stikstof, loodste de Partij voor de Dieren drie amendementen door de Tweede en Eerste Kamer. De gevolgen van één van die amendementen – huisvesting kan niet langer als redelijk doel worden beschouwd voor het benadelen van dierenwelzijn – drongen pas goed door nadat de wijziging van de Wet Dieren zijn beslag had gekregen.”

Vertegenwoordigers van de intensieve veehouderij, die daags nadat het amendement was aangenomen de trom begonnen te roeren, werden er door de Partij voor de Dieren fijntjes op gewezen dat de wetswijziging een lange voorgeschiedenis kent. Het lag dus in de lijn der verwachtingen dat het er een keer van zou komen. De steun voor een aanzienlijke verbetering van het welzijn van dieren, die na de verkiezingen van 2021 in het parlement was ontstaan, kon verzilverd worden.

Verbod op ingrepen

Niet dat het amendement het onmiddellijke einde zou betekenen van de bio-industrie. De Partij voor de Dieren liet weten dat het wel een verbod op ingrepen, zoals het onthoornen van koeien en het couperen van varkensstaarten, kan bespoedigen. Kortom, geen totale revolutie in dierenland. Wel een krachtig pleidooi om bij het houden van dieren hun behoeften als uitgangspunt te nemen.

Wat waren de achtergronden van het amendement, de mogelijkheden, de onmogelijkheden en de consequenties? Dierenwelzijn, de wet en natuurlijk gedrag poogt een antwoord te geven. Ook wordt uitvoerig stilgestaan bij het begrip natuurlijk gedrag. Het gaat in het boek uitsluitend om de bedrijfsmatig en hobbymatig gehouden landbouwhuisdieren. De gezelschapsdieren worden buiten beschouwing gelaten.

Artikel 2.1.

Het amendement over het ‘’uitsluiten van houderij- en andere huisvestingssystemen als redelijk doel’’ is in de kamerstukken te vinden onder nr. 35398 – 23 ‘’Wijziging van de Wet dieren in verband met de uitvoering van de herziene Europese diergezondheidswetgeving’’.

Het amendement greep in op artikel 2.1 van de Wet Dieren. Dat artikel gaat over dierenmishandeling en houdt een verbod in om bij dieren pijn of letsel te veroorzaken of de gezondheid of het welzijn te benadelen. Daarbij staat wel de kanttekening dat er sprake kan zijn van een redelijk doel, waardoor verboden handelingen toelaatbaar zijn.

Dankzij het amendement, ingediend door Leonie Vestering van de Partij voor de Dieren, zou de wijze van huisvesten niet langer als redelijk doel kunnen worden beschouwd. Aan artikel 2.1, eerste lid, werd een zin toegevoegd, luidende: ‘’Onder een redelijk doel wordt in elk geval niet begrepen het kunnen houden van dieren in een bepaald houderijsysteem of een bepaalde wijze van huisvesting.’’

Het boek Dierenwelzijn, de wet en natuurlijk gedrag (2021) is verkrijgbaar door een mail te sturen naar jinke@dierenwelzijn.blog. Het boek kost €14,95 (inclusief verzendkosten).

Wat gebeurde er na het amendement Vestering?

In Dierenwelzijn, de wet en onze democratie (verschenen in 2023) staat beschreven hoe de ambtenarij en de politiek (in het bijzonder de PVV) afrekenden met het amendement Vestering. Gratis te lezen via deze link

Ervoor in de plaats kwam er een Nota van Wijziging en een amendement van De Groot (D66) en Van Campen (VVD). Zie het bericht Dierwaardig, voor zover zulks redelijkerwijs kan worden verlangd. Op 24 juni 2025 publiceerde demissionair landbouwminister Wiersma een eerste versie van een AMvB dierwaardige veehouderij.