De intensieve veehouderij in Nederland hoeft het niet over een andere boeg te gooien. In elk geval tot 2040 blijven dieronwaardige veehouderijsystemen intact. Dat blijkt uit de ontwerp-Algemene Maatregel van Bestuur die staatssecretaris Silvio Erkens naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Die kan alleen nog maar via moties bijsturen. Het indienen van wijzigingsvoorstellen – zogeheten amendementen – is volgens Erkens niet mogelijk.

In de toelichting op de AMvB staat als uitgangspunt dat de dieren niet worden aangepast aan het houderijsysteem, maar juist andersom. In de uitwerking komt daar echter niets van terecht. Haalbaarheid en betaalbaarheid vanuit de optiek van de gangbare intensieve veehouderij zijn leidend. De AMvB dierwaardige veehouderij waarover Erkens nogal hoog opgeeft (”een grote en realistische stap vooruit”), mist de aansluiting met de huidige stand van wetenschap over dierwaardigheid.

Hokbezetting vleesis wettelijk gezien niet verplich varkens en kraamhokken

Twee voorbeelden: de hokbezetting van vleesvarkens en de kraamhokken voor zeugen. De beschikbare ruimte voor vleesvarkens met een gewicht van 85 tot 110 kg gaat in 2040 van 0,8 vierkante meter naar 0,9. Dat is amper een verbetering te noemen en zeker niet genoeg om aan de gedragsbehoeften van varkens tegemoet te komen. De ruimte per dier blijft vrijwel gelijk, hebben wetenschappers van Wageningen Universiteit en de Universiteit Utrecht vastgesteld.

Ook de kraamhokken voor zeugen (nu nog een soort martelkamertje waarin het moedervarken voor en na de geboorte van de biggen wordt klem gezet) gaan er dankzij de AMvB niet echt op vooruit. De AMvB voorziet weliswaar in ”vrijloop kraamhokken”, die ook nog eens bijna twee vierkante meter groter moeten zijn dan de huidige 4,7 m2 (in 2035 verplicht in nieuw te bouwen stallen, in 2040 in bestaande stallen), maar vastzetten met klemmen is gedurende een periode van vijf dagen rond de geboorte van de biggen toegestaan. Dit is al eerder door wetenschappers uit Wageningen en Utrecht ontraden: daardoor kan er gedurende vijf dagen niet in de gedragsbehoeften van zeugen worden voorzien en dat tast niet alleen het welzijn aan, maar heeft ook ”negatieve fysiologische effecten”.

”Voor zover zulks redelijkerwijs kan worden verlangd”

De staatssecretaris is wettelijk gezien niet verplicht om met regelgeving te komen die een dierwaardige veehouderij met het dier als uitgangspunt creëert. In het artikel 2.3a uit de Wet dieren waar de AMvB uit voortvloeit, is een bepaling opgenomen: ”voor zover zulks redelijkerwijs kan worden verlangd.” Het voorzien in de behoeften van dieren hoeft dus niet perse. Er kunnen redenen zijn om daarvan af te zien. Daarom zit er bij het ontwerp AMvB ook een uitgebreide economische impactanalyse waarin maatregelen langs de lat van investeringen en kosten zijn gelegd.

Tactische zet Partij voor de Dieren in belang van democratisch proces

Erkens heeft aangegeven dat wijzigingsvoorstellen vanuit de Tweede Kamer niet meer mogelijk zijn. Dat is ingebakken in artikel 10.10 van de Wet dieren. De ontwerp-AMvB is aan de Eerste en Tweede Kamer ter beschikking gesteld (”overlegd”). De Kamers mogen zich erover uitspreken. Na vier weken moet de ontwerp-AMvB nog voor advies naar de Raad van State.

In de besluitenlijst van de Ministerraad van 11 september staat overigens iets anders. Daar wordt wel rekening gehouden met ”ingrijpende wijzigingen”:
”De staatssecretaris van LVVN zal het besluit aan de Staten Generaal sturen in het kader van de voorhang en na afloop van de voorhang, als de voorhang niet tot ingrijpende wijzigingen leidt, om advies aanhangig doen maken bij de Afdeling advisering van de Raad van State.”

Hoe dan ook: de Partij voor de Dieren zorgt er in elk geval nog voor dat er wat te kiezen valt. Vrijwel gelijktijdig met de presentatie van de AMvB heeft kamerlid Esther Ouwehand haar rol als medewetgever weer opgepakt en de behandeling van haar eigen initiatiefwet geopend met het indienen van een Nota van wijziging. Een tactische zet, niet alleen in het belang van de dieren, maar zeker ook van het democratisch proces.

Uitgebreid artikel over AMvB dierwaardige veehouderij van Erkens volgt

In een uitgebreid artikel over de AMvB van Erkens ga ik binnenkort nader in op het democratisch proces (Zet de staatssecretaris het parlement buiten spel?) en wat er verandert en vooral niet verandert voor kippen, melkvee, vleesvee, kalveren en varkens. En per wanneer. (volgt)