De Deense varkenssector staat een reeks draconische maatregelen te wachten. Nadat het in verkiezingstijd voor een belangrijk deel draaide om het welzijn van varkens, heeft de nieuwe regering van Mette Frederiksen een ingrijpende hervorming van de sector aangekondigd. Zo stuurt zij aan op een stop op de nieuwbouw van stallen, op een einde aan de export van 17 miljoen biggen per jaar, aan het couperen van staarten en aan die andere schandvlek – ongeveer 25.000 dode biggetjes per dag.
De Deense varkenssector telde begin 2026 ruim 12 miljoen varkens op circa 2000 bedrijven. Jaarlijks worden er circa 30 miljoen biggen geboren. Zeugen die 40 biggen per jaar werpen vormen geen uitzondering. Een zeer groot deel van de biggen is (levend dan wel geslacht) bestemd voor de export, overwegend naar andere landen in Europa. Als de export van levende biggen niet meer mogelijk is, heeft dat grote consequenties voor het aantal varkens dat nog kan worden gehouden.
De varkens die overblijven, moeten meer leefruimte krijgen. ”Het doel is dat de Deense varkensproductie zich voornamelijk richt op het fokken van varkens die we zelf kunnen gebruiken, of die in eigen land kunnen worden verwerkt voordat ze worden geëxporteerd”, aldus de nieuwssite DR over de varkensparagraaf in het nieuwe regeerakkoord.
Keiharde campagne met schokkende beelden
Er was een keiharde campagne van dierenwelzijnsorganisaties voor nodig om het welzijn van de varkens hoog op de verkiezingsagenda te krijgen. De televisiezender TV2 werkte eraan mee door in drie documentaires schokkende undercoverbeelden te tonen, ook van stallen van vertegenwoordigers van varkensorganisaties. Tegen drie van hen werden aangiftes gedaan.
Drie weken voor de verkiezingen bundelden Animal Protection Denmark, de Danish Society for Nature Conservation, Greenpeace Denmark en de National Association against Pig Factoryes hun krachten. Samen met vier linkse partijen lanceerden ze de “Alliantie voor een varkensverkiezing”, gericht op de bewustwording dat de varkenssector een industrie is die enorme kosten met zich meebrengt op het gebied van klimaat, natuur, milieu, sociale cohesie en dierenwelzijn.
In de Britse krant The Guardian zegt Britta Riis, hoofd van Animal Protection Denmark: “We voeren al jaren campagne voor dierenwelzijn, maar er is niets veranderd. Het verschil is dat we deze keer onze inspanningen hebben geïntensiveerd, ons hebben gericht op varkens en we hebben samengewerkt.”
Milieuschade
Daarnaast was er veel aandacht voor de milieuschade die de varkenssector veroorzaakt, ”zonder dat wij er economisch of qua werkgelegenheid iets aan hebben”, voerde Peter Mogensen, directeur van de denktanks Kraka Economics en Ceri op de website van DR aan. ”Volgens een uitgebreide analyse van de denktank Kraka Economics levert de Deense varkensproductie geen significant sociaaleconomisch voordeel meer op, als rekening wordt gehouden met de negatieve effecten op het milieu en het dierenwelzijn. Bovendien kunnen de banen die verloren gaan door een verminderde varkensproductie relatief gemakkelijk elders worden opgevuld”, aldus de denktank.
Stoppersregeling
Er komt een speciale commissie met als taak de hele sector grondig te herstructureren. Door de nitraatlimiet in drinkwater te verlagen van 50 mg per liter naar 6 mg, krijgt de overheid een instrument in handen om varkensbedrijven fikse beperkingen op te leggen. “De grote Deense vleesexporteurs en de industriële landbouwsector behandelen onze gedeelde watervoorziening al decennialang als een privé, ongereguleerd riool. Vervuild drinkwater is het andere grote probleem van de intensieve varkenshouderij in Denemarken”, zegt Christian Fromberg van Greenpeace Denemarken in The Guardian.
De Deense varkenshouders pleiten voor een vrijwillige stoppersregeling. Veel steun vanuit het landbouwministerie hoeven ze overigens niet te verwachten. Dat bestaat niet meer, zo heeft de regering Frederiksen besloten. Ervoor in de plaats is er een ministerie van natuur en dierenwelzijn gekomen. Handhaving van de dierenwelzijswetgeving gaat naar het ministerie van justitie.