Megastal met Beter Leven Keurmerk

Geplaatst op door
Beantwoorden
Beeld: Google Maps

De Dierenbescherming speelt, als het gaat om de transitie naar een dierwaardige veehouderij, een moeilijk te begrijpen dubbelrol. Enerzijds ijvert de organisatie voor een beter leven voor dieren, anderzijds werkt zij de komst van megastallen *) in de hand.

Hierboven zie je de vleeskuikenfabriek van de familie Janssen in Zuidvelde (Dr.). Afgelopen anderhalf jaar verbouwd én uitgebreid. Er is nu ruimte voor 250.000 + 250.000 ”reguliere kuikens”, zeg maar plofkippen. Vreemde gang van zaken terwijl er een stikstofcrisis heerst en bedrijven al sinds 2019 op slot zitten? Kennelijk niet als het om een keurmerkstal in Drenthe gaat.

Op de website van veevoerbedrijf De Heus is te lezen dat de familie twee jaar geleden is overgeschakeld naar het Beter Leven Keurmerk 1 ster van de Dierenbescherming. Als we goed naar de foto kijken is dat ook te zien: er zijn overdekte uitlopen aangebouwd. Een vereiste van het Beter Leven Keurmerk 1 ster.

In de stallen mag boer Bart Janssen als hij Beter Leven-kippen gaat houden, per vierkante meter geen 18 plofkippen plaatsen (zoals gebruikelijk in een ”reguliere stal”), maar 12 traag groeiende kippen. Omdat hij de overdekte uitlopen mag meerekenen als staloppervlakte, valt de economische schade van de omschakeling mee. Hij heeft de ruimte op het erf goed kunnen benutten.
En, het moet gezegd, de dieren zitten in Beter Leven-stallen niet meer zo dicht op elkaar gepropt als in een ”reguliere” vleeskuikenstal. Ze kunnen zich in de laatste weken van hun leven ietsje beter bewegen. Ze hebben ook minder pijn aan de poten, doordat hun gewicht langzamer toeneemt en hun de botten meer tijd hebben om zich te ontwikkelen.
Belangrijk voor boer Bart, maar hij kijkt vooral naar de kilo’s. ”Het is een mooie uitdaging om de groei zo te sturen dat we zo dicht mogelijk bij de 25 kg/ m2 onze kuikens af kunnen leveren op 56 dagen. Hiervoor gebruiken we alle data die beschikbaar is uit onze managementsystemen”. 

”Bestaansrecht”

Bart Janssen vertelt op www.de-heus.nl dat hij heeft gekozen voor het 1 ster Beter Leven-kuikens ”omdat dit het grootste concept is én omdat het bestemd is voor de Nederlandse markt. We leveren kuikens waar de maatschappij om vraagt. Daardoor hebben we bestaansrecht.”
Wat hij er niet bij vertelt is dat hij de omschakeling naar het keurmerk heeft aangegrepen om een vergunning te regelen voor een enorme uitbreiding. Niet dat hij aan de Asserstraat in Zuidvelde een half miljoen keurmerkkippen kan gaan houden. De maximumbezetting van een bedrijfslocatie met het Beter Leven Keurmerk 1 ster is op 220.000 kuikens vastgesteld. Aan weerszijden van de Asserstraat kan boer Bart dus in totaal 440.000 keurmerkkuikens in zijn stallen onderbrengen. Maar mochten de verdiensten tegenvallen, dan kan hij het Beter Leven Keurmerk vaarwel zeggen en een half miljoen kuikens in zijn stallen proppen.

Handig bekeken van Bart. Minder handig van de Dierenbescherming. Alle goede bedoelingen ten spijt, faciliteert deze organisatie de komst van megastallen en in feite een verdere intensivering en schaalvergroting van de veehouderij.

*) Een megastal is in de definitie van de Dierenbescherming niet een enkele stal, maar ook een complex van stallen op één bedrijfslocatie. Veehouders kunnen de aanduiding megastal omzeilen door een bedrijf op papier te splitsen in twee locaties. 

Nederland telde in april 2023 circa veertig miljoen vleeskuikens. Vergeleken met de cijfers over 2015 zijn dat er 10 miljoen minder. Ruim 40% van de vleeskuikens behoorde in 2022 tot de langzaam groeiende rassen. Bij de start van het Beter Leven Keurmerk 1 ster (BLK) was de verwachting dat het aantal kuikens aanzienlijk zou verminderen: omdat het aantal kuikens per m2 met een derde terug zou moeten, omdat de bestaande staloppervlakte in Nederland gelijk zou blijven en er amper nieuwe stallen bijgebouwd zouden worden. Het staloppervlak bleef echter niet hetzelfde, zo laat het voorbeeld van boer Bart zien. Een afname met een kwart is niet gering, maar geen eenderde, zoals je zou mogen verwachten als de bezetting per m2 teruggaat van 18 naar 12. Daarbij komt dat het aantal vleeskuikens zo maar weer kan gaan stijgen, als andere pluimveehouders hun collega boer Bart volgen.
Bronnen: Agrimatie en CBS.

Lees ook: Transitie naar dierwaardige veehouderij: top-down of bottom-up?

Update 23 oktober 2024

Nog een uitbreiding onder de vlag van het Beter Leven Keurmerk

Nog een uitbreiding dankzij het Beter Leven Keurmerk. In het Friese Stiens heeft vleeskuikenhouder De Boer twee nieuwe stallen gebouwd. Hij gaat van 40.000 gangbare naar 100.000 1 ster Beter Leven-vleeskuikens. Maar in plaats daarvan zou hij in de stallen ook 168.000 gangbare kuikens mogen onderbrengen, aldus pluimveeweb.nl.
Hoe dat uitpakt wat betreft de ammoniakuitstoot en of er ook een juridisch houdbare NB-wetvergunning kan worden verleend, is nog volstrekt onduidelijk. Wageningen Livestock Research gaat nieuwe emissiemetingen doen.


Mag de wolf ook wat zeggen?

Geplaatst op door
4
Foto Pixabay.com
Austerlitz, 2 augustus 2024

''Mag ik ook eens wat zeggen, mens?,’’ vroeg de wolf terwijl we elkaar ’s avonds laat passeerden aan de voet van de Pyramide van Austerlitz. 
‘’Het spijt me dat ik kinderen de stuipen op het lijf jaag. Echt, heel vervelend dat dat is gebeurd. Het spijt me ook dat jullie nu het bos niet meer in mogen. Beetje overdreven, maar ik begrijp het wel.
‘’De hele situatie is behoorlijk uit de hand gelopen. En ja, we hadden hier misschien helemaal niet moeten komen. Maar we zijn hier nu eenmaal. Ik was samen met een andere wolf op de Noord-Veluwe. We hebben het nog wel even ergens anders geprobeerd, maar hier is het voor ons gewoon het fijnst. Mooi bos, niet teveel wegen.
‘’Alleen ’s zomers, ja, dat blijkt nu wel. Het is hier erg druk. Dat is voor ons ook niet goed. We kunnen dan niet rustig naar voedsel zoeken. En we wennen misschien iets teveel aan jullie aanwezigheid. Het beste is toch dat we een beetje afstand houden tot elkaar. Anders gaan we ons gedragen op een manier die wij ook niet willen. Zo jammer als dat gebeurt.

‘’Mag ik nog iets zeggen? Ik praat niks goed hoor. Sorry mens. Echt, sorry. Maar wij wolven wisten niet dat het voor jullie zo belangrijk is wie ergens het eerste is. Die heeft daar dan volgens jullie de meeste rechten. Dat wisten we niet. Maar zijn jullie dan vergeten dat we hier al veel vaker zijn geweest? Dat we hier heel lang samen leefden met mensen?
‘’Voor mij persoonlijk is dat niet zo belangrijk. Nu telt voor mij vooral dat het best tof is hier.  We hoeven niet veel moeite te doen om aan voedsel te komen. De lammetjes liggen voor het oprapen. Ik geef toe dat sommige van ons iets te grof tekeer zijn gegaan. Dat is nergens voor nodig. Maar voor ons soort dieren is al dat vee echt een lekkernij.
 ‘’Waar zijn trouwens de wilde zwijnen, de reeën - we krijgen er zelden eentje te pakken. Het zou een hoop schelen. Een wolf met een volle maag, daar hoef je niet bang voor te zijn, die zie je niet.

‘’Mag ik nog wat anders zeggen? Er valt met ons best te praten. Maar niet met het geweer op tafel. Alsjeblieft, zeg. Wij wolven zijn verstandige dieren. Wij kunnen best dingen leren. Net zoals jullie dingen kunnen leren. Er zijn genoeg mensen die dat weten. Jullie hebben in dit land onderhand meer wolvendeskundigen dan dat er wolven zijn.

‘’Nu zijn er heel wat besprekingen, waar wij niet bij zitten. Dat is jammer. Misschien komt er wel een rechtszaak tegen een afschotvergunning. Ook daar worden wij niet gehoord. Kan dat niet anders? Is er niet iemand die namens ons het woord mag voeren? Iemand die als een wolf kan denken en voelen? Dat zou echt helpen.

‘’Bedankt dat ik dit heb mogen zeggen, mens.’’

Update 1 augustus 2025
Wolf Bram is al weken volop in het nieuws. Hij heeft een nummer (GW3237m), is volgens ”deskundigen” een gevaar voor de mens, zijn gedrag wordt door hen afwijkend en zorgwekkend genoemd en van de rechter mag de provincie hem laten afschieten. Animal Rights en Faunabescherming hebben dat niet tegen kunnen houden. Zo lang hij leeft, doen mensen er volgens de provincie goed aan niet te recreëren in de bossen waar Bram zich mogelijk ophoudt.

Update 16 september 2024
De provincie Utrecht wil de wolf Bram (GW3237m) gaan volgen. Er is een vergunning afgegeven zodat hij gevangen, verdoofd en gezenderd kan worden. Komt hij te dicht in de buurt van mensen dan voorziet de vergunning in het beschieten met paitballs (”negatief conditioneren”). Ook ligt er een vergunning klaar voor het doden van de wolf in geval van een noodsituatie.
De rechter heeft echter Animal Rights en Faunabescherming in een kort geding vooralsnog in het gelijk gesteld. ”Het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht (GS) hebben op dit moment niet goed genoeg onderbouwd dat het nodig is om in te grijpen met de voorgestelde middelen”. Als de provincie toch tot actie wil overgaan, dan kan de rechter worden gevraagd de uitspraak in kort geding te wijzigen of op te heffen.

Update 12 december 2025
De Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht maakt bekend dat Bram begin december op de Utrechtse Heuvelrug is dood geschoten. Het vonnis over Bram was al in juli geveld, nadat Faunabescherming een besluit tot afschieten tevergeefs had aangevochten. Is wolf Bram slachtoffer van een BBB-hetze of is het doden van deze wolf verstandig vanuit het oogpunt van veiligheid? Faunabescherming plaatste in het ledenblad Argus een interessante analyse van het Team Wolven in Utrecht.

Incidenten ontstaan onder vrijwel identieke omstandigheden, zo blijkt. Het gaat vrijwel steeds om loslopende honden in een gebied waar zich een wolf met welpen bevindt, recreanten die te dicht bij de rustplekken van de wolf komen, rennende kinderen, onverwachte confrontaties door het ontbreken van waarschuwingsborden, wolven die door de jacht of oefeningen worden gedwongen van locatie te wisselen. Het Team Wolven Utrecht doet zeven suggesties.
Creëer rustgebieden – zorg voor voldoende water – haal triggers weg (honden, rennende kinderen, hardlopers) – beperk recreatie tot de randen van een natuurgebied – handhaaf consequent – maak wegen veiliger- stop met maatregelen tegen wolven.

De NVWA gaat na een verzoek om handhaving meer controleren op beschermende maatregelen die veehouders moeten treffen. Een houder heeft de plicht zijn dieren te beschermen tegen roofdieren 

Milieufilosoof Martin Drenthen heeft het in onderstaande lezing over ”intersoortelijke communicatie”. Er gaat volgens hem iets mis in de communicatie tussen mens en wolf.

Gelauwerde Charlotte Dujardin slaat met zweep de paardensport knock out

Geplaatst op door
4

De met met gouden medailles gelauwerde dressuuricoon Charlotte Dujardin heeft met een reeks zweepslagen de paardensport knock out geslagen. Twee dagen voor het begin van de Olympische Spelen in Parijs zijn beelden openbaar gemaakt van een training. De beelden laten zien dar Dujardin een paard met geweld forceert om de benen meer omhoog te bewegen.

De beelden zijn vernietigend. Niet alleen dondert de drievoudig Olympisch kampioene van haar voetstuk, door haar optreden brengt ze de paardensport ernstig in diskrediet. Dujardin slaat een paard – bereden door een van haar pupillen – binnen een minuut 24 keer met een zweep op de benen. De beelden zijn enige tijd geleden in haar eigen stal gemaakt.

Beelden in bezit van Nederlandse advocaat

De video is door een tot nu toe onbekend persoon aan de Nederlandse advocaat Stephan Wensing beschikbaar gesteld. De internationale paardensportorganisatie FEI heeft Dujardin in eerste instantie geschorst voor een periode van zes maanden en dus ook voor deelname aan de Spelen. De Britse Sun Sport en Good Morning Britain hebben de beelden op 24 juli gepubliceerd.

Het is niet voor het eerst dat ernstige misstanden in de paardensport de wereld schokken. De zweepslagen van Dujardin zouden wel eens het begin van een definitieve knock out kunnen zijn van de wijze waarop paarden onder het mom van sport en liefde voor dieren stelselmatig worden mishandeld.

Update 5 december 2024: De FEI heeft Dujardin voor een jaar geschorst en een boete van 10.000 euro opgelegd.

Verklaring Isabell Werth

De Duitse amazone Isabell Werth, die eerder in opspraak kwam, voelde de bui kennelijk hangen. Zij kwam eerder dit jaar – op 18 februari – in een verklaring op social media met de volgende smeekbede: ”Het is belangrijk voor mij dat we in de toekomst een eerlijke discussie kunnen voeren, die het verschil laat zien tussen slecht rijden en dierenmishandeling. Fouten in het rijden zouden besproken moeten worden – dit is de kern van mijn sport en de voorwaarde voor de verbetering van paard en ruiter. Maar alsjeblieft, het moet feitelijk, objectief en eerlijk zijn.”

Klik hier voor meer info over het welzijn en het natuurlijk gedrag van paarden, over wat wel en niet mag en over de huidige stand van wetenschap. Een vergaand standpunt is inmiddels ingenomen door de Raad voor Dierenaangelegenheden (RDA). Paarden, en ook andere dieren, zouden vrij moeten zijn om te stoppen met een fysieke activiteit of training, aldus de RDA in het advies ”Plezier voor mens en dier” (2023). En: ”Een dier mag alleen blootgesteld worden aan trainingsmethoden en hulpmiddelen die door het dier als neutraal of positief worden ervaren.”

Gele kaart vanwege rollkür

De dierenbeschermingsorganisatie PETA moest eraan te pas komen om de FEI te wijzen op de verboden toepassing van de zogeheten rollkür door de Braziliaanse ruiter Carlos Parro. De man kwam weg met een gele kaart. Hij had de rollkür, ook wel hyperflexie of diepe hoofd-halshouding genoemd, toegepast tijdens een training. De techniek valt volgens de richtlijnen van de FEI onder mishandeling. Volgens PETA had de ruiter gediskwalificeerd moeten worden.

Gediskwalificeerd vanwege bloed in de mond

De Italiaanse ruiter Portale is gediskwalificeerd na zijn dressuurproef. Zijn paard Future had bloed in zijn mond. Het ging volgens dierenartsen niet om een ernstige verwonding. Maar bloed in de mond betekent automatisch uitsluiting van verdere deelname aan het toernooi.

Hitteprotocol

De FEI heeft het hitteprotocol in werking gesteld vanwege temperaturen boven de 28 graden. Er zijn vijf koelstations waar de lichaamstemperatuur van de paarden direct na het verlaten van het wedstrijdterrein naar beneden kan worden gebracht.

Hoge hakken

Geplaatst op door
Beantwoorden
Foto pxhere.com

Het is even schakelen: van poten in de klei (Van der Plas) naar hoge hakken in de stal (Wiersma). Beiden BBB. Maar een wereld van verschil. En tegelijk: dezelfde schaamteloosheid.

Tijdens haar eerste werkbezoek op een melkveehouderij in Woerden stapte onze nieuwe minister van LVVN parmantig rond op een paar modieuze pumps. Ze droeg een schattig jurkje met bloemendessin en liet zich uitgebreid filmen, met koeien op de achtergrond.

Wie het nodig vond om een opmerking te maken over haar schoeisel, diende ze op X stevig van repliek. Die hoge hakken droeg Wiersma ook al toen ze nog op een boerderij woonde. Dus, wat zeuren jullie nou? Niet iedereen deed er vervolgens het zwijgen toe. Dierenwelzijnsorganisatie Eyes on Animals ‘’zeurde’’ op X nog even door.

Is het belangrijk hoe je er uit ziet? Ja, voor een minister wel. Zeker voor een BBB-minister die op pad wordt gestuurd door de melkvee-industrie om innovaties te promoten. Dan kan kleding de reclameboodschap maken of breken.

Boerinnenkalender

Maar de kleding betekent in dit geval meer. Bij een boerminnende familie waar ik nog niet zo lang geleden geregeld over de vloer kwam, hing in de woonkamer maar één ding aan de muur: een boerinnenkalender. Het was voor mij een uiting van een echt mannenhuishouden en ik had een beetje te doen met de vrouw des huizes. Maar alles wees erop dat zij zich schikte in haar lot en zich 12 keer per jaar zonder mopperen de ogen liet uitsteken door een in schaarse kledij gehuld, lustopwekkend, superslank model.

Als oud-deelnemer aan Boer Zoekt Vrouw weet onze nieuwe minister hier natuurlijk alles van. Ze heeft zo te zien veel geleerd van haar bliksemcarrière bij Yvon Jaspers. Maar genoeg nu over al die uiterlijkheden. Laten we het hebben over de inhoud. Wat zien we, behalve een behendig op hakken manoeuvrerende minister, nog meer op de beelden die door het ministerie van LVVN via X zijn gedeeld?

Juist, de dieren waar het om gaat, de koeien.

Boer Ruitenburg heeft er de dag dat de BBB-minister op werkbezoek kwam een paar achtergehouden in de stal, als decor voor een korte reportage over ‘’Spoelen met water’’.  Een probeersel voor Ruitenburg, leverancier van melk aan Friesland Campina. Albert Winkel, onderzoeker van Wageningen University & Research, geeft uitleg. Hij deed eerder onderzoek naar falende luchtwassers in de varkenshouderij, dus hij zou goed moeten kunnen inschatten of we hier te maken hebben met de zoveelste fopspeen op het gebied van emissiereductie.

Wat Albert precies zegt, krijgt de kijker niet mee. We komen er ook niet achter wat de koeien ervan vinden dat in de stal elk uur gedurende een aantal minuten een soort douche wordt aan gezet om de mest te vermengen met water en de loopgedeelten schoon te spoelen. Koeien zijn hele gevoelige dieren, Schrikken ze ervan als de douche wordt aangezet? Vinden ze het vervelend of prettig, wennen ze eraan? Voor zover bekend wordt daar geen onderzoek naar gedaan. Niemand ook die er vragen over stelt.

Ik moest denken aan een uitzending van Focus op NPO2 een dag voor het werkbezoek, getiteld ‘’Animal Farm’’. Een belangrijk deel van de uitzending ging over koeien en de stress die ze ondervinden. Onderzoekster van het Research Institute of Farm Animal Biology (FBN) in Duitsland, gedragsbioloog Annkatrin Pahl: ‘’De koe heeft een heel gestresst leven waar ze niets over te zeggen heeft’’. Ze doelt op het moeten produceren van grote hoeveelheden melk, ‘’heel belastend voor het lichaam’’. Ze doelt op het geregeld veranderen van de sociale omgeving, het scheiden van koe en kalf. ‘’We vermoeden dat dat veel stress geeft.’’ En dan, aarzelend: ‘’Mijn persoonlijke mening is dat het met de melkkoeien zoals we ze nu houden niet heel goed gaat.’’

Daaraan moest ik denken toen ik de nieuwe minister van LVVN zag, terwijl ze op haar eerste werkbezoek was om schaamteloos reclame te maken voor ‘’Spoelen met water’’.

Leuke ideeën niet besteed aan pluimvee-industrie

Geplaatst op door
Beantwoorden

Omdat kippen graag een stofbad nemen, hebben onderzoekers van Wageningen University & Research iets bedacht. In hun kippenstallen zouden pluimveehouders een stofbadhuis kunnen plaatsen, zodat de dieren in schoon zand hun veren kunnen verzorgen.

Mooi verzonnen en in een proefopstelling blijken de kippen er groot plezier aan te beleven. Maar een simpele berekening leert dat dit idee waarschijnlijk op de meeste bedrijven onuitvoerbaar is. Kippen hebben voor dit natuurlijke gedrag namelijk nogal wat ruimte nodig. En het is nu al dringen in de overvolle stallen.

Een eenvoudige rekensom: in een compartiment met 6000 kippen zullen er per dag zo’n 2000 kippen naar het badhuis willen voor een stofbad van ongeveer een half uur. In het stofbadhuis moeten tijdens de openingstijden permanent ruim honderd kippen terecht kunnen. Dat betekent voor de pluimveehouder een ‘’verlies’’ aan ruimte van meer dan 5%.

Het valt niet te verwachten dat de Nederlandse kippenboeren deze ruimte zo maar inleveren ten behoeve van een dierwaardige pluimveehouderij. Een vertegenwoordiger van deze sector heeft onlangs laten weten dat de pluimveehouderij al dierwaardig genoeg is. De kippen kunnen al in voldoende mate natuurlijk gedrag vertonen, vindt hij.

In een nieuw artikel (Transitie naar dierwaardige veehouderij: top-down of bottom-up?) leg ik uit dat dierwaardigheid én hoge opbrengsten per eenheid product niet met elkaar te verenigen zijn. De transitie naar een dierwaardige veehouderij zal van onderop moeten komen, van de pioniers, degenen die experimenteren met nieuwe vormen van veehouderij, waarbij het dier het uitgangspunt is. De vee-industrie is in feite al te ver heen en niet meer bij te sturen.

(In het artikel is ook de complete rekensom te vinden).

De dieren hebben niets te verwachten van ”puppets on a string”

Geplaatst op door
2
Foto Wikimedia Commons/Fotograaf: Raphael Köhler

Geen zwaargewichten dus, maar twee ”puppets on a string”. De machtsgreep van big-agro via boerenpartij BBB is compleet. Op het ministerie met de nieuwe naam – LVVN – zijn twee lichtgewichten neergezet, achter de schermen kunnen vertegenwoordigers van het agrarisch bedrijfsleven hun gang gaan. De dieren hebben, zolang het kabinet Schoof in het zadel zit, niets te verwachten. Integendeel.

In het Financieel Dagblad staat een interview met een van de kopstukken van agrarisch Nederland, Ger Koopmans. Het nieuws over de twee nieuwe bewindslieden was op het moment van het vraaggesprek nog niet bekend. Maar hij heeft er ongetwijfeld van geweten. Het artikel maakt duidelijk dat big-agro heel goed in staat is zijn eigen boontjes te doppen. Ministers zijn alleen maar lastig, zo valt tussen de regels door te lezen.

Copa Cogeca

Bang voor Brussel is Koopmans niet. De verantwoordelijkheid voor het mest- en stikstofprobleem schuift hij volledig in de schoenen van ”de overheid”. Die heeft verzuimd de vermindering van de ammoniakuitstoot te waarborgen. Nu zitten de boeren met de gebakken peren. Om het tij te keren, is er volgens Koomans tijd nodig. Wie de verhoudingen een beetje kent, weet dat hij vertrouwt op het machtige Copa-Cogeca, de Europese agro-lobby, die al eerder de Europese natuurherstelwet wist te saboteren.

Koopmans kiest voor de lijn: als het niet goedschiks kan, dan maar kwaadschiks. ”Per jaar zijn er duizend inbreukprocedures omdat lidstaten EU-wetgeving negeren”, zegt hij. ”Dit is onderdeel van het EU-recht. Daar kun je gebruik van maken. Nederlanders willen altijd maar geliefd zijn, maar een goed onderhandelaar weet wanneer die welk gezicht opzet.’‘

”Boer aan het roer”

Koopmans – voorzitter van LTO, oud-politicus voor het CDA – heeft het over ”haalbare doelen, die we zelf kunnen bereiken”, ook zonder een ”kar belastinggeld”. Met andere woorden: hou dat geld maar in de zak, voor het geval Brussel met een rekening komt. ”Het is goed dat de nieuwe coalitie de boer weer aan het roer zet”, vindt hij. ”De boer moet gaan beslissen hoe hij die doelen haalt.” Welke doelen dat zijn, wordt niet duidelijk. Koopmans verwijst naar het hoofdlijnenakkoord. Maar daar staan helemaal geen concrete doelen in. Kennelijk mogen de twee ”puppets on a string” die samen met meneer Koopmans en consorten invullen.

Moties

Voor de dieren belooft dit allemaal weinig goeds. Dierwaardigheid is in het hoofdlijnenakkoord bestempeld als zaak van de lange termijn, met ”een realistisch tijdpad en een natuurlijk afschrijvingsritme”. Achter het ogenschijnlijk redelijke verzoek dat het wel haalbaar en betaalbaar moet zijn, gaan krachten schuil die vooral uit zijn op behoud van het bestaande veehouderijsysteem. Deze krachten hebben zich diep ingevreten in het ambtelijk apparaat. Lees Dierenwelzijn, de wet en onze democratie. Hier gratis te downloaden.

Er liggen nog wat moties die zijn aangenomen door de Tweede Kamer, veelal aan een meerderheid geholpen door de PVV. Zoals die van Tjeerd de Groot van 12 september 2023: ”verzoekt de regering om vanaf 1 januari 2025 alle ingrepen te verbieden, ook in lagere regelgeving, tenzij daarvoor een directe medische noodzaak is niet gerelateerd aan de manier waarop het dier wordt gehouden.” Of die van oud kamerlid Leonie Vestering, bedoeld om een einde te maken aan de import van kalveren. Of die van SP-kamerlid Sandra Beckerman, die vraagt om een plan om een einde te maken aan het doden van haantjes.

Buitenparlementaire acties

Het valt niet te verwachten dat de twee nieuwe bewindslieden deze moties gaan uitvoeren. Voor een PVV-er als Dion Graus wordt het de komende tijd nagelbijten. Voor de rest van het diervriendelijke deel van onze volksvertegenwoordiging valt te hopen dat ze de moed erin weten te houden. Het is belangrijker dan ooit dat maatschappelijke organisaties geregeld van zich laten horen. Buitenparlementaire acties van burgers en wetenschappers zijn zeker kansrijk, ook al beschikken zij niet over het zware materieel waarmee de boeren de afgelopen jaren hun belangen en die van big-agro hebben verdedigd. Dierenwelzijn is en blijft de achilleshiel van de veehouderij. En die kan ook zonder trekker worden geraakt.

Wat vindt de koe van het geknuffel?

Geplaatst op door
Beantwoorden
Jaren geleden deed ik voor een reportage in Levende Have mee aan een sessie koe knuffelen. De koe duldde mijn aanwezigheid, maar van echt knuffelen kwam het niet. Ik vond het al heel wat dat ik zo dicht bij de koe mocht komen. Foto Jan Snit/Dierenbeeldbank

Het knuffelen van koeien zou heilzaam zijn voor de mens. En natuurlijk voor de veehouder die zijn dieren hiervoor beschikbaar stelt en daarmee zijn verdienmodel wat opkrikt. Maar of de koe er ook van opknapt? Daar is nu voor het eerst, op zeer bescheiden schaal weliswaar, onderzoek naar gedaan. Met twee ossen en elf mensen tussen de 13 en 79 jaar (zes vrouwen en vijf mannen).

Wat blijkt? De ossen vertoonden tijdens het knuffelen weinig tot geen stresssignalen, wat erop wijst dat ze zich op hun gemak voelden in de omgang met mensen. Ze hadden de mogelijkheid om op elk moment weg te lopen van de proefpersonen en waren vrij om terug te keren naar hun stal. Maar dat deden ze niet. Beide runderen bleven het grootste deel van de tijd dicht bij de menselijke proefpersonen (binnen ongeveer 3 meter).

Dat kan te maken hebben met eerdere ervaringen, aldus de onderzoekers. ‘‘Omdat de ossen in het verleden overwegend positieve relaties met mensen hebben gehad, kan het aaien door mensen een sociale reactie bij de koeien teweeg hebben gebracht.’’
De onderzoekers concluderen dat de ossen niet bang waren of zich bedreigd voelden. Er werd wel een verschil in intensiteit in contact waargenomen tussen de twee. De één was wat terughoudender dan de ander. Verder nog opmerkelijk: de twee ossen bleken een voorkeur te hebben voor vrouwen.

Strijd om de Wet dieren nog niet gestreden

Geplaatst op door
Beantwoorden

De kans op een spoedige, ingrijpende verandering van de Wet dieren leek verkeken. Maar op 28 mei 2024, de dag dat de Eerste Kamer het zogeheten amendement Vestering definitief om zeep hielp, was daar ineens een initiatiefwet.

De Partij voor de Dieren geeft niet op. De halfbakken wetswijziging van demissionair minister Adema, die de intensieve veehouderij in Nederland tot 2040 en ver daarna de tijd geeft om dierwaardig te worden, krijgt nu weer geduchte concurrentie.

In de initiatiefwet, ingediend door fractievoorzitter Esther Ouwehand, staan regels met een zogeheten directe werking. De wet vult in feite al in waar de wetswijziging van Adema nog in moest voorzien met behulp van zogeheten algemene maatregelen van bestuur (amvb’s). De initiatiefwet bevat een reeks voorschriften voor het houden van dieren.

Waaraan de intensieve veehouderij moet voldoen is onder artikel 2.2 (Houden van dieren) gedetailleerd uitgewerkt, op basis van wetenschappelijke inzichten. Geen open normen dus, maar een omschrijving van gedragsbehoeften waaraan moet worden voldaan. Deze gelden voor bedrijfsmatig gehouden varkens, runderen, kippen, schapen, geiten, konijnen en eenden.

2040

De initiatiefwet stelt een termijn: 2040. Op 1 januari van dat jaar moet het voor elkaar zijn. Ook daarin wijkt de initiatiefwet van Ouwehand af van de wetswijziging van Adema. Deze noemt 2040 als streefdatum, maar geeft de intensieve veehouderij volop de gelegenheid de boel als vanouds te traineren. De initiatiefwet van Ouwehand biedt weliswaar ruimte aan overgangsrecht, maar met behulp van amvb’s zullen er regels worden gesteld aan degenen die daarvan gebruik maken.

Anders dan met het amendement Vestering, brengt de Partij voor de Dieren deze keer een  wetswijziging in stelling die de indiener zelf moet verdedigen in de Tweede en Eerste Kamer. De minister kan alleen maar toekijken. Het ministerie van LNV idem dito. Het wetgevingsproces is volledig aan onze volksvertegenwoordiging.

Vooralsnog heeft de Raad van State geadviseerd het wetsvoorstel in zijn huidige vorm niet in te dienen, maar aan te passen. Een van de voorgestelde aanpassingen gaat over een overgangstermijn voor het verbod op lichamelijke ingrepen. Ook zou er nog overleg moeten plaatsvinden met handhavende instanties, aldus de Raad van State. Huiswerk dus voor de Partij voor de Dieren.

In z’n algemeenheid geldt dat als de Tweede Kamer een initiatiefwetsvoorstel aanvaardt, het een voorstel wordt van de gehele Kamer. Na aanvaarding moet de indiener het voorstel in de Eerste Kamer verdedigen. Neemt die het initiatiefwetsvoorstel aan, dan is er alleen nog een handtekening vereist van de Koning en de verantwoordelijke minister(s).

Spannende politieke tijden

Met de huidige politieke verhoudingen in de Tweede Kamer en de nog niet nader gedefinieerde relatie tussen de fracties van VVD, NSC, PVV en BBB en het nieuwe kabinet breken spannende tijden aan. Daarin kunnen zomaar, net als in 2021 toen het amendement Vestering werd aangenomen, onverwachte meerderheden ontstaan. In de Eerste Kamer gaf de VVD op 28 mei al een voorproefje van wat mogelijk is. De senatoren moesten stemmen over een motie van de PvdD. Die vraagt de regering om binnen zes maanden met een voorstel te komen voor het stoppen met het routinematig afknippen van varkenstaarten en verkleinen van hoektanden. VVD stemde voor, BBB en PVV tegen.

Maanden later, op 25 september 2024, kwam BBB helemaal alleen te staan in een debat over de veeprikker (ook wel stroomstootwapen genoemd). VVD, NSC, en PVV bleken voor een verbod, waarna de nieuwe landbouwminister Wiersma overstag ging en toezegde een al klaar liggend wetsvoorstel van haar voorganger Piet Adema naar het parlement te sturen.

Hoofdlijnenakkoord

Het hoofdlijnenakkoord laat ruimte voor zelfstandig optreden van de fracties. Daarin staat:

  • Er worden concrete stappen gezet naar een toekomstbestendige, nog meer dierwaardige veehouderij.
  • Daartoe wordt per diersoort vastgelegd waar stallen aan moeten voldoen op lange termijn. Dit geeft veehouders een realistisch tijdpad om stallen, in een natuurlijk afschrijvingsritme, aan te passen. De overheid maak het mogelijk te starten met concrete pilots.
  • Bij de uitwerking is aandacht voor de investeringen, die dit van veehouders vergt en welk deel zij via een goed verdienmodel kunnen terugverdienen. Indien dit onvoldoende kan, wordt bezien op welke manier de overheid hier een bijdrage in kan leveren of wordt het beleid aangepast.

Het is aan de nieuwe minister van landbouw om hier invulling aan te geven. Over de invulling van het hoofdlijnenakkoord hoeft niet perse eenstemmigheid te bestaan onder de coalitiegenoten. De mate waarin ze elkaar vasthouden is waarschijnlijk afhankelijk van het onderwerp en eventuele spanningen die er ongetwijfeld ontstaan. Zoals gezegd: er kunnen zich onverwachte meerderheden voordoen. Het zal vooral een kwestie van goede timing zijn om de initiatiefwet te laten slagen.

Lees meer:

Wetgeving dierwaardige veehouderij, te laat en veel te mager
AMvB dieraardige veehouderij voorlopig van de baan
Partij voor de Dieren komt met aangepaste initiatiefwet die einde moet maken aan bio-industrie

Deskundigen over Haan van Kallemooi: ”Dit is dierenmishandeling”

Geplaatst op door
Beantwoorden

Dierenbeschermingsorganisaties *) hebben opnieuw een verzoek om handhaving ingediend om zo te voorkomen dat met Pinksteren weer een haan in een mand achttien meter omhoog wordt gehesen. De haan, zo is de bedoeling, zal daar tot einde Tweede Pinksterdag verblijven. Dit is onderdeel van een jaarlijks terugkerend volksfeest op Schiermonnikoog.

De spanning stijgt op Schier, nu diverse deskundigen het handhavingsverzoek blijken te steunen. Deze deskundigen verklaren dat er sprake is van dierenmishandeling. In dat geval kan de handhavende instantie – de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland – niet lijdzaam toezien. Ook in voorgaande jaren zijn verzoeken om handhaving ingediend, maar daar werd toen geen gehoor aan gegeven.

Bas Rodenburg spreekt zich duidelijk uit

Bas Rodenburg, hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht, betoogt in een schriftelijke verklaring dat het welzijn van de haan wordt benadeeld, ondanks het feit dat de haan de beschikking heeft over water en dat hij met behulp van een camera wordt gevolgd.

”Kippen en hanen zijn sociale dieren. Isolatie van soortgenoten is voor kippen een ernstige stressor. Ter illustratie: als wij als onderzoekers gedragstesten willen doen waarbij kippen langer dan 15 minuten individueel getest worden (in isolatie van soortgenoten) dan moeten wij daarvoor toestemming vragen van de Centrale Commissie Dierproeven (CCD). Daarvoor moeten wij dan beredeneren hoe de welzijnsaantasting opweegt tegen het belang van de proef. Drie dagen sociale isolatie is een hele lange periode, zeker omdat het dier ook geen idee heeft hoelang de situatie nog zal duren (geen controleerbaarheid en voorspelbaarheid). Als het zou gaan om een andere diersoort, bijvoorbeeld een hond, zou dat voor iedereen onacceptabel zijn. Waarom zouden we anders oordelen over een haan?”, aldus Rodenburg.

Welzijn van haan aangetast

Hij voert verder aan dat ook andere ethologische behoeften van de haan, zoals roesten, scharrelen en stofbaden in de mand maar beperkt mogelijk zijn. ”Kortheidshalve sluit ik me wat die aspecten betreft aan bij de verklaring van collega Jeroen van Rooijen. Ik kom tot de conclusie dat het welzijn van de haan van Kallemooi wel degelijk wordt aangetast door het opsluiten in de mand. Met name het sociale isolement van een sociaal dier en de onvoorspelbaarheid van de situatie wegen daarbij voor mij zwaar. Daarmee kun je dus stellen dat er hier sprake is dierenmishandeling omdat in mijn ogen ‘zonder redelijk doel of met overschrijding van hetgeen ter bereiking van zodanig doel toelaatbaar is, bij een dier de gezondheid of het welzijn van het dier wordt benadeeld’”

Vorig jaar hebben Comité Dierennoodhulp en House of Animals aangifte gedaan tegen de Kallemooicommissie die het evenement elk jaar organiseert. Het OM heeft daar toen niets mee gedaan. Genoemde organisaties hebben daarop hun beklag gedaan bij de advocaat-generaal. Deze oordeelde dat het OM te voorbarig is geweest. Er was volgens de advocaat generaal wel degelijk sprake van aantasting van het welzijn van het dier. Het bestaan van een traditie is geen vrijbrief voor het overtreden van de wet (artikel 12 van het wetboek van strafvordering). ”Gedragingen die de betamelijke grens overschrijden dienen dan ook vervolgd te worden of in elk geval nader onderzocht te worden.” Het gerechtshof in Leeuwarden heeft de zaak nu in behandeling.

Update 19 mei 2024: De mand met haan is op 18 mei rond middernacht omhoog gehesen, zo meldt RTV NOF. De handhavende instantie RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland heeft de Kallemooicommissie daarvan kennelijk niet weten te weerhouden.

*) Comité Dierennoodhulp en House of Animals 

Weinig animo voor Keurmerk Paard en Welzijn

Geplaatst op door
Beantwoorden

De Sectorraad Paarden gaat niet verder met het Keurmerk Paard en Welzijn (KPW). Er is te weinig belangstelling voor. ”Een aantal” hippische bedrijven heeft de afgelopen jaren na welzijnsinspecties het keurmerk ontvangen. ”Zij mogen het bord houden en eventueel ook laten hangen aan de gevel”, aldus de Sectorraad.

Het uit 2014 daterende keurmerk – destijds een initiatief van Bastiaan de Recht, Amber Koppen en Machteld van Dierendonck – blijkt geen succes. In 2017 nam de Sectorraad Paarden de verantwoordelijkheid over. Deze overkoepelende organisatie van maneges en pensionstallen, boerenorganisatie LTO, organisaties van sportpaarden en paardenhandelaren, werd verantwoordelijk voor de keuringen.

Het betekende automatisch dat de lat laag lag. De Sectorraad Paarden geldt nu eenmaal niet als een vooruitstrevende organisatie. De handleiding voor de keuringen (nog altijd te vinden op keurmerkpaardenwelzijn.nl) stelde minimale eisen. Ook stallen met boxen kwamen in aanmerking voor een keurmerk, zo blijkt. Paarden hoefden niet perse fysiek contact met elkaar te kunnen hebben. Twee uur per dag beweging, met een minimum van zestien uur per week, was voldoende.

Heel begrijpelijk dat de animo gering is. Met dergelijke criteria is het nogal gênant om een keurmerkbordje aan de gevel te hangen. Uit een overzicht blijkt dat in 2021 het laatste bordje werd uitgereikt: aan stal Willig in Abcoude. Sindsdien is het keurmerk uit de gratie.

De Sectorraad Paarden zet nu in op het vergroten van kennis over het welzijn van paarden. De raad gaat onder voorzitterschap van oud-landbouwminister Gerda Verburg verder met een eigen ”kennis- en innovatie agenda”. Gesproken wordt over de wetenschap die nieuwe inzichten laat zien. In het artikel Gedrag van paarden lees je hier meer over.